4 december 2020

Ponton: op de digitale barricades

Het is niet verboden om eerlijke informatie te zoeken over je lichaam en je gezondheid. Maar als het aan de regerende partij in Polen ligt, kan het wel illegaal zijn om antwoorden te geven. Op praten over seks ligt al een taboe in Polen, en de toegang tot anticonceptiemiddelen, laat staan abortus, is uitermate beperkt in het land. Onlangs bekrachtigde het Poolse grondwettelijk hof de stelling van conservatieve parlementariërs dat abortus alleen toegestaan is wanneer vrouwen door verkrachting of incest zwanger zijn geraakt of hun leven gevaar loopt. De regering heeft, temidden van de enorme sociale onrust, de uitspraak van de rechtbank nog niet formeel geïmplementeerd. Daarnaast gaat een nieuw wetsvoorstel in het parlement zelfs nog verder. Voorlichters, leraren en zorgprofessionals zouden het risico lopen in de gevangenis te belanden als ze jongeren voorlichten over anticonceptie en veilige seks.

Ondanks deze uitdagende omstandigheden zet Ponton, een groep van ongeveer 30 vrijwilligers in de leeftijd van 18 tot 40 jaar, zich in met en voor jonge mensen, om hun psychoseksuele ontwikkeling te bevorderen en ervoor te zorgen dat ze toegang tot kennis hebben en veilig de ruimte krijgen om hun potentieel ten volle te ontwikkelen.

De waarheid over seks: Poolse jongeren willen het horen
Ponton biedt seksuele voorlichting en begeleiding aan jonge mensen in een van de meest restrictieve en steeds vijandiger omgevingen in Europa. Ponton onderwijst op het gebied van seksuele gezondheid, anticonceptie en soa’s op openbare scholen en biedt daarbij essentiële informatie waartoe leerlingen anders geen toegang zouden hebben.

Van het klaslokaal naar Instagram
Seksuele voorlichting ligt weliswaar onder vuur bij de religieuze politieke rechtervleugel, maar jongeren willen maar wat graag horen wat Ponton te vertellen heeft. Een nieuw boekje dat onlangs is geschreven door Pontonvrijwilligers bespreekt op basis van de nieuwste onderzoeken alles wat je weten moet rond seksualiteit, anticonceptie, soa’s enz. Het boekje is mateloos populair.

Als reactie op de coronapandemie heeft Ponton ook haar onlinebereik vergroot. De groep is steeds actiever op YouTube, Facebook en Instagram en zet social media in om discussies aan te zwengelen die normaal gesproken in de klas worden gevoerd. Nog niet zo lang geleden heeft Ponton zijn volgers gevraagd verhalen te delen over hun eerste seksuele ervaringen. Daarbij werden bewust termen gebruikt als ‘seksdebuut’ in plaats van bijvoorbeeld ‘ontmaagding’. Ponton zet doelbewust in op inclusief en positief taalgebruik, als tegenhanger van de bangmakerij en negatieve verhalen over seksualiteit die meestal uit de hoek van Poolse religieuze groeperingen komen.

 De groep krijgt veel vragen van mensen die zich zorgen maken over een mogelijke zwangerschap. En dat is geen wonder. Stigma’s en leugens over seksualiteit zijn aan de orde van de dag. Pontonvrijwilligers horen ook van mensen die te maken hebben met geweld of zelfs zelfdoding overwegen. Ponton brengt ze in contact met hulpverleners bij wie ze terecht kunnen. Enige tijd geleden stond de groep ook iemand bij die slachtoffer was geworden van digitaal seksueel misbruik.

Nu Ponton haar voorlichtingswerk steeds meer online doet, hebben de vrijwilligers in toenemende mate te maken met bedreiging op social media. Ze lopen tegen zowel onwetendheid als actieve vijandigheid aan. Ook vóór corona zorgden overheidsbeleid en verzet vanuit sommige schoolbesturen er al voor dat Ponton minder aanvragen kreeg om op scholen te komen spreken. Rechtse critici publiceerden zelfs een handleiding voor ouders om de toegang van jongeren tot informatie over seksualiteit te beperken. De emotionele en financiële steun van Mama Cash is heel belangrijk geweest voor Ponton. De wetenschap dat Mama Cash en haar donateurs achter ze staat, maakt dat de groep zich erg gesteund voelt.

Deel dit artikel