13 juli 2018

Our voices are strong

Waarom zelfgestuurd activisme werkt

Nadat haar moeder stierf toen zij 16 was, wilde Angel Benedicto’s vader, die al jaren niet meer in beeld was, haar onmiddellijk uithuwelijken. Daarop vluchtte Angel naar Mwanza, de stad in de buurt van het Tanzaniaanse dorp waar zij opgroeide. Ze vond een baantje als huishoudster, werkte meer dan 18 uur per dag, maar verdiende toch slechts €7,- per maand. “Ik kreeg niet eens de tijd om te rusten”, vertelt Benedicto. “Ik werd uitgebuit, maar ook misbruikt en geïsoleerd.” Door haar werkgever én de bredere gemeenschap werd ze als een rechteloze bediende beschouwd.

Als tienermeisje en huisbediende was Angel dubbelop geïsoleerd. Waar ze hulp moest vinden, wist ze niet. Dat komt vaker voor: grote hulporganisaties en overheidsprogramma’s slagen er meestal niet in om de meiden en vrouwen te bereiken die een gemarginaliseerde positie binnen hun gemeenschap bekleden. Angel weigerde om haar benarde situatie te accepteren en besloot uiteindelijk om zelf een organisatie op te richten: WoteSawa, wat ‘allemaal gelijk’ betekent. Haar oogmerk: een stem geven aan alle vrouwelijke bediendes en overige huishoudelijk werkers in Tanzania. Benedicto: “Mijn droom is dat ik huishoudelijk werksters gerespecteerd zal zien worden zoals ook andere werknemers gerespecteerd worden, en dat er een einde komt aan de uitbuiting, de lage salarissen en de andere vormen van geweld.”

Voor en door

Niemand begrijpt het doodzwijgen en uitsluiten van vrouwen, meiden en transgenders beter dan degenen die dit zelf hebben meegemaakt. Niemand weet beter welke mechanismes hier werken en wat de effecten ervan zijn. En niemand is beter in staat om oplossingen te verzinnen om een einde te maken aan deze geleefde realiteit.

Wat ‘voor-en-door’-organisaties als WoteSawa kenmerkt, is dat ze worden gedragen door activisten die zelf aan den lijve hebben ondervonden hoe de dagelijkse realiteit eruitziet voor de mensen waarvoor zij opkomen. Activisten voor wie het realiseren van daadwerkelijke veranderingen een zaak van maatschappelijk én persoonlijk belang is. Mensen, kortom, die in het verleden tot zwijgen werden gebracht maar daar niet langer genoegen mee nemen en nu voor zichzelf spreken. 

De vele ‘voor-en-door’-groepen die Mama Cash financiert, worden meestal genegeerd, gewantrouwd of zelfs gecriminaliseerd – een gevolg van de gemarginaliseerde positie waarin de betrokken activisten zich ook in hun dagelijks leven al bevinden. Deze groepen werken in contexten waarin vrouwen, meiden en transgenders al gauw als minderwaardig worden gezien, niet in staat om verandering teweeg te brengen, laat staan organisaties te leiden die maatschappelijke normen beogen te veranderen. Waarin gezagsdragers, familieleden, buren en collega’s hen maar al te vaak beschouwen als mensen met minder rechten, niet als gelijken die waardevolle opinies en oplossingen zouden kunnen inbrengen.

Impact

Fondsen zoals Mama Cash zien van nabij welke grote impact deze ‘zelforganisaties’ hebben bij het transformeren van hun gemeenschappen. Tot nu toe bleef die impact grotendeels ongedocumenteerd, net zoals onderbelicht bleef hoe deze organisaties opereren en hoe ze het best kunnen worden gefinancierd. Met ons nieuwe rapport 'Our Voices are Strong' willen we daar verandering in brengen. In het rapport delen we een paar van de belangrijkste strategieën en werkwijzen van organisaties voor en door vrouwen, meiden en transgenders. Ook formuleerden we aanbevelingen voor andere fondsen en filantropen die geïnteresseerd zijn in het ondersteunen van hun werk.

 

 Lees het rapport Our Voices Are Strong 

 

 

 

Deel dit artikel