5 december 2020

One in Nine anno 2020

Wat heb je gedaan waardoor dit kon gebeuren? Hoe laat was het? Wat had je aan? Dit is het soort vragen dat slachtoffers van verkrachting nooit zouden moeten krijgen. De in Zuid-Afrika gevestigde One in Nine Campaign zet zich ervoor in dat dat op een dag ook echt niet meer gebeurt. One in Nine werkt samen met slachtoffers, activisten en organisaties om een feministische benadering van gendergerelateerd geweld te bevorderen, om dat geweld beter te leren begrijpen en er een einde aan te maken. De naam van de in 2006 opgerichte groep verwijst naar een afschuwelijke statistiek: slechts een op de negen slachtoffers van verkrachting durft aangifte te doen bij de politie.

One in Nine stelt de stem van slachtoffers, en vrouwen in het algemeen, centraal. Hoe slachtoffers zich voelen en wat zij onder gerechtigheid zouden verstaan, is waar het het meest om draait. De groep bouwt een vangnet voor slachtoffers en biedt hulpverlening, juridisch advies en begeleiding bij gerechtelijke procedures.

Na jaren van actievoeren beginnen ze nu te merken dat hun slachtoffercentrale benadering door meer mensen overgenomen wordt, zoals te zien in bijvoorbeeld acties als #Ibelieveher. Ook tot de regering begint de boodschap langzaam door te dringen. In een niet eerder voorgekomen motie verklaarde de president van Zuid-Afrika gendergerelateerd geweld onlangs tot nationale crisis en erkende hij dat de staat meer moet doen om er een einde aan te maken. Deze verschuiving toont aan dat de collectieve stem van activisten en het onvermoeibare werk van organisaties voor maatschappelijk werk hun vruchten beginnen af te werpen.

One in Nine is heel blij met deze positieve ontwikkelingen, maar constateert nog steeds een grote kloof tussen wat de regering nu zegt en wat de slachtoffers ervaren. Slachtoffers worden nog steeds zwart gemaakt op social media of door hun familie en gemeenschap onder druk gezet om hun aangifte in te trekken. Het strafrechtsysteem staat nog altijd vooral in dienst van de daders en negeert de rechten en behoeften van de slachtoffers. De Campaign ziet feministische politieke voorlichting als belangrijkste strategie om gedrag en mentaliteit in gemeenschappen te veranderen. Om de stem en belangenbehartiging van vrouwen te versterken en zo druk uit te oefenen op de regering en deze aan te zetten tot actie. En voor structurele verandering van het systeem.

Reactie op de Corona-lockdown
Tijdens de recente COVID-19-lockdown pakte One in Nine een nieuwe rol op door humanitaire hulp te bieden aan mensen in de gemeenschap. Veel vrouwen, vooral LBQ vrouwen, en trans en intersekse mensen zaten plotseling opgesloten in een vijandige woonsituatie. Veel vrouwen zochten contact met de Campaign voor voedsel en onderdak nadat ze door de crisis hun inkomen waren kwijtgeraakt. De groep hielp ze om een plek in opvangcentra te vinden. En toen die vol zaten, ging One in Nine een samenwerking aan met de maatschappelijke organisatie Tosunga Baninga, die haar kamers omtoverde tot opvangplekken. Omdat veel werkgevers nog maar een fractie van het loon uitbetaalden, gebruikte One in Nine haar eigen middelen ook om voedsel en kinderopvang te bieden aan 140 gezinnen in nood.

De programma’s van One in Nine draaien om het rechtstreeks samenwerken met vrouwen in fysieke ruimtes. Het politieke voorlichtingsprogramma laat vrouwen kennismaken met feminisme en biedt handvatten om geweld en onderdrukking te leren begrijpen en analyseren, evenals andere problemen waarmee ze te maken hebben, zoals toegang tot land, abortus en gezondheidszorg. De groep brengt vrouwen uit verschillende gemeenschappen en generaties bij elkaar om van elkaar te leren en solidariteit op te bouwen.

De coronapandemie heeft voor grote uitdagingen gezorgd. Mensen bij elkaar brengen om persoonlijk over allerlei kwesties te praten, is essentieel voor het werk van One in Nine. Het is moeilijk voor de groep om dat werk online te doen. En de meeste vrouwen met wie de groep werkt, zijn werkloos. Online gaan en via zoom aan een workshop deelnemen is niet voor iedereen even vanzelfsprekend. Soms hebben ze geen telefoon of mobiele data, soms zelfs niet eens elektriciteit omdat de overheid haar energielevering niet op orde heeft, vooral in townships, waar de meeste vrouwen vandaan komen.

De organisatie ondersteunen
One in Nine neemt al deze kwesties, en haar strategieën in het algemeen, mee als onderdeel van een strategisch evaluatie- en planningsproces. De komende tijd wil de groep haar bestuursstructuur en medewerkers versterken om het feministisch activisme verder uit te bouwen. Mama Cash heeft de One in Nine Campaign vanaf het begin gesteund, soms als enige financier die de groep had. De groep dankt Mama Cash voor het ondersteunen van de organisatie en voor het nemen van de tijd om de organisatie, en de mensen die er deel van uitmaken, echt te begrijpen.

Deel dit artikel