Ga direct naar de content
6 juli 2021

De dringende noodzaak van intersekse-activisme in Azië

3 Intersex Asia activists at a demonstration with a yellow "intersex Asia Flag

“In het begin dacht ik dat ik vast de enige zou zijn,” zegt Hiker Chiu, een Taiwanese intersekse-activist, die terugblikt op meer dan tien jaar activisme. In 2008 richtte Hiker als nieuwkomer in het intersekse-activisme de organisatie OII-Chinese1 op, als reactie op de behoefte aan informatie in het Chinees. Destijds had hij weleens het gevoel dat hij de enige intersekse persoon in Azië zou kunnen zijn, en zeker de enige activist.

Hiker vervolgt: “Een paar jaar later, in 2013, woonde ik een bijeenkomst van de ILGA Asia in Bangkok bij en sprak daar over interseks-zijn. Het was de eerste keer dat er in Azië onder activisten van de LGBT-beweging werd gesproken over interseksidentiteit.” Dat gesprek was belangrijk, maar wat minstens zo belangrijk was, herinnert Hiker zich, was “dat ik tijdens die bijeenkomst een andere intersekse persoon uit Thailand ontmoette!”


De onzichtbaarheid van intersekse

De onzichtbaarheid en isolatie die Hiker Chiu beschrijft worden door veel intersekse personen ervaren. Intersekse mensen worden geboren met geslachtskenmerken (genitaliën, geslachtsklieren, hormonen en/of chromosomen) die niet helemaal passen in het typische binaire concept van het mannelijke dan wel vrouwelijke lichaam. Hun lichaam wordt vaak gezien als ‘verkeerd’, een ‘fout’, wordt gestigmatiseerd en dat gaat in veel gevallen gepaard met schaamte. Ouders wordt meestal geadviseerd te verbergen dat hun kind interseks is. Ouders die het kunnen betalen wordt door artsen vaak aangeraden hun baby of nog heel jonge kind ‘normaliserende’ operaties te laten ondergaan – zonder toestemming van het kind zelf.

Dit wijdverbreide gebrek aan bewustzijn met betrekking tot interseksevarianten leidt in Azië (en de rest van de wereld) tot verschillende schendingen van de mensenrechten, zoals onnodige operaties aan de genitaliën, terwijl interseks-zijn bepaald niet zeldzaam is. Naar schatting worden bijna 2 op de 100 mensen in de wereld geboren met een genetische, hormonale of anatomische geslachtsvariant die hen buiten het binaire man-vrouwhokje plaatst. Met andere woorden, er zijn net zoveel intersekse personen als roodharigen, en heel wat meer intersekse mensen dan mensen die helft van een tweeling zijn. 

Intersekse-activisme

Dankzij het werk van intersekse-activisten wereldwijd groeit het bewustzijn overal. De afgelopen tien jaar heeft intersekse-activisme in Azië een enorme impuls gekregen. In 2018 kwamen intersekse-activisten van organisaties uit tien Aziatische landen – Hong Kong (China), India, Indonesië, Myanmar, Nepal, Pakistan, Filipijnen, Taiwan, Thailand en Vietnam – samen voor het First Asian Intersex Forum. Ze richtten samen Intersex Asia op, het eerste regionale netwerk voor Aziatische intersekseorganisaties en -activisten, om “te werken aan de bevordering en bescherming van de mensenrechten van intersekse personen in Azië [...] en te bewerkstelligen dat het recht op leven, lichamelijke integriteit, lichamelijke autonomie en zelfbeschikking van intersekse personen overal wordt verbeterd en beschermd.”

Dit activisme heeft een grote urgentie. Zoals Hiker, voorzittend en uitvoerend directeur van Intersex Asia, uitlegt, leven intersekse personen vaak in een hun vijandig gezinde omgeving: thuis, op school, op het werk. “Als je gezien wordt als niet-passend in de hokjes van man of vrouw, krijg je vaak te maken met intimidatie en pesterij. Intersekse kinderen worden regelmatig van school gestuurd, wat een grote impact heeft op hun toekomstige zelfredzaamheid. Intersekse mensen belanden qua werk vaak in het informele circuit, wat ze economisch kwetsbaar maakt. Ouders van intersekse kinderen proberen hun kind vaak te verbergen, of ze zetten hen zelfs uit huis; dat is tijdens de pandemie veelvuldig gebeurd. Ook de geestelijke gezondheid is een groot issue en veel intersekse kinderen zijn suïcidaal.” 

Werken aan zichtbaarheid en gemeenschap

Naast het bevorderen van de waardigheid en mensenrechten van intersekse personen gaat intersekse-activisme ook over het doorbreken van de isolatie waarin veel van hen zitten en hen met elkaar verbinden. Jeff Cagandahan, medevoorzitter van Intersex Asia, legt uit: “We hebben deze beweging in Azië nodig omdat er een groot gebrek aan bewustzijn is maar ook aan passende taal. Bijna niemand kent het woord ‘intersekse’, ook intersekse mensen zelf vaak niet. Intersekse mensen zijn vaak onzichtbaar, niet alleen voor anderen, maar vaak ook voor elkaar en voor zichzelf.” Het creëren van bewustzijn en zichtbaarheid en het opbouwen van een gemeenschap zijn daarom twee belangrijke pijlers binnen het werk van Intersex Asia. Recentelijk door Intersex Asia gepubliceerd onderzoek naar de effecten van de COVID-19-pandemie benadrukt de belangrijke rol van interseksgeleide groepen: deze organisaties bleken de grootste, zo niet de enige, vorm van ondersteuning voor interseksuele mensen in Azië. 

Financiering voor intersekse-activisme

In 2017 voegde Mama Cash financiële steun voor intersekse-activisme toe aan haar missie. Mama Cash bood al langere tijd financiële ondersteuning aan interseksgroepen, maar we beseften dat we ze bij naam moesten noemen om hun zichtbaarheid te vergroten en dat we moesten zorgen dat het geld daarheen ging waar het echt hard nodig was. Een in 2019 uitgevoerde analyse van de subsidieaanvragen van 2016-2018 liet een enorme toename zien van het aantal aanvragen van interseksegroepen. Binnen het totaal van 624 aanvragen die het meest in aanmerking kwamen voor financiering, groeide het aantal van interseksegroepen van 0 in 2016 naar 10 in 2017 en bijna 30 in 2018.

De interseksebeweging is in beweging en groeiend, maar de financiering houdt helaas geen gelijke tred. Uit door Astraea Lesbian Foundation for Justice (en partners) in 2017 gepubliceerd onderzoek bleek dat bijna de helft van de interseksegroepen wereldwijd geen externe financiële steun ontving. Meer dan driekwart had een jaarbudget van minder dan $10.000 en minder dan een vijfde had fulltime betaalde medewerkers. En inderdaad, met zijn werk voor Intersex krijgt Hiker voor het eerst in dertien jaar betaald voor zijn intersekse-activisme.

Financiering is weliswaar cruciaal, maar ook de niet-financiële steun die financiers bieden is erg belangrijk. Zoals Hiker zegt: “We hebben geweldige subsidies gekregen van Mama Cash en afgelopen jaar bood Mama Cash bovendien financiële ondersteuning waar tijdens corona zo dringend behoefte aan was. Maar wat we nodig hebben, gaat verder dan geld alleen. De steun van Mama Cash is belangrijk omdat het betekent dat intersekse mensen gezien en erkend worden. We voelen ons verbonden. We hebben onze familie gevonden.”

 

Inspirerende verhalen in je mailbox?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief


1 OII is Organization Intersex International, a global network of intersex groups; OII-Chinese belongs to the network.