26 november 2018

Oriana López Uribe over abortus

We moeten af van de vastgeroeste ideeën rond het thema abortus

 

“Van jongs af aan was ik al bekend met anticonceptiemiddelen,” vertelt Oriana López Uribe, bestuurslid van Mama Cash. “Mijn vader werkte bij een dochtermaatschappij van de International Planned Parenthood Federation, die in heel Mexico opkomt voor seksuele rechten. Ons huis lag vol met condooms. Mijn vriendinnen en ik gebruikten ze als ballonnen en in alle onschuld maakten we onze gezichten plakkerig met zaaddodende middelen.”

Toen Oriana opgroeide, zag ze met eigen ogen gemeenschapsklinieken en -projecten ontstaan waar de initiatiefneemsters werkten aan de vrije toegang van vrouwen tot anticonceptiemiddelen. “Met mijn vader bezocht ik dorpen waar alleen maar vrouwen woonden omdat alle mannen gemigreerd waren om te werken. Van kindsbeen af leerde ik hoe belangrijk het was om aan seksuele educatie te werken zodat de vrouwen beschermd zouden zijn tegen seksueel overdraagbare ziekten als hun mannen terugkwamen."

Maar over het thema abortus verschillen Oriana en haar vader toch wel echt van mening: ”Net als veel mensen bekijkt mijn vader abortus nog steeds vanuit het standpunt dat vrouwen slachtoffers zijn. Hij begrijpt niet dat opkomen voor abortusrechten vanuit een feministisch standpunt een stap verder gaat. Eigenlijk zou je de start van mijn activistische werk kunnen zien als een daad van kinderlijke rebellie. Zo van: ben jij al voor seksuele rechten en voortplantingsrechten? Nou kijk, dan ben ík voor abortus."

Meld je aan voor onze nieuwsbrief met persoonlijke verhalen >>>

 

 

Een vrouw begeleiden bij een abortus

 

Tegenwoordig is Oriana directeur van Balance. Deze feministische organisatie spant zich in om de levensomstandigheden van vrouwen in Mexico te verbeteren, waarbij zij focust op sociale, seksuele en reproductieve rechtvaardigheid. Balance verleent onderdak aan het Abortusfonds voor Sociale Rechtvaardigheid MARIA (waarbij deze afkorting in het Spaans staat voor Vrouwen, Abortus, Voortplanting, Informatie en Begeleiding). Het MARIA-fonds verleent financiële, emotionele en logistieke steun aan vrouwen die naar Mexico Stad afreizen om hun zwangerschap af te breken, aangezien dit de enige plek in heel Mexico is waar abortus legaal is. In de overige staten van Mexico is abortus alleen onder bepaalde – en dus beperkende – voorwaarden mogelijk en worden meiden en vrouwen vaak gearresteerd, gevangenzet en vervolgd vanwege het afbreken van hun zwangerschap.

"Ik vraag me dan af waarom ik dit werk eigenlijk doe."

 

Nadat ze hiertoe een speciale opleiding volgde, was Oriana verschillende jaren werkzaam bij het MARIA-fonds als begeleider van vrouwen die een abortus ondergaan. Inmiddels bestaat haar werk vooral uit het bepleiten van het recht op abortus in nationale en internationale politieke fora. “Soms ben ik een hele week in een vreselijk gebouw van de Verenigde Naties aan het praten over seksuele educatie en reproductieve gezondheid terwijl ik word aangekeken alsof ik een andere taal spreek. Soms verhef ik vanaf 7 uur s ’ochtends tot in de kleine uurtjes van de nacht mijn stem om ervoor te zorgen dat regeringen één enkel woord invoegen in een of andere internationale overeenkomst, om dan uiteindelijk te zien dat dat verrekte woord toch niet is toegevoegd. Na dergelijke ervaringen vraag ik me vaak af waarom ik dit werk eigenlijk doe.”

Gelukkig kan Oriana dan teruggaan naar Balance. “Er is niets bevredigender dan na zo’n abstracte conferentie terugkomen en een vrouw begeleiden bij haar abortus. Je ziet meisjes bleek, gespannen en angstig aankomen omdat hun is verteld dat ze kunnen sterven als ze abortus plegen, omdat het stigma rond abortus een zware last op hun schouders heeft gelegd. Het is zo mooi om te zien hoe we dit met wat begeleiding kunnen veranderen en hoe meiden en vrouwen glimlachend, energiek en tevreden weggaan na de abortus! Het meemaken van deze transformaties doet me telkens weer realiseren hoe belangrijk het is om in gesprek te blijven met mensen die niet begrijpen waar we het over hebben, omdat ze nooit spraken met de vrouwen waarover het gaat.”

Meld je alvast aan voor onze nieuwsbrief met persoonlijke verhalen >>>

 

Omdat abortus altijd heeft bestaan en zal blijven bestaan

 

En dus blijft Oriana het gesprek aangaan met mensen die het belang van onbeperkte abortusrechten niet inzien. “Ik wil hen inspireren om niet te oordelen maar juist steun te verlenen, zodat abortussen in de best mogelijke omstandigheden worden uitgevoerd. Ik wil hen laten inzien dat het niet gaat om vrouwen van een andere planeet die kiezen voor een abortus, maar om vrouwen uit hun eigen omgeving: hun tantes, hun nichtjes, hun zusters, hun vriendinnen, hun echtgenoten. Ik laat daarbij ook de feiten voor zichzelf spreken. Want abortus heeft altijd al bestaan, overal ter wereld, en vrouwen zullen altijd weer abortus plegen, onafhankelijk van de legale context waarin ze zich bevinden. Zelfs in een ideale wereld waarin de beste en prettigste anticonceptiemiddelen denkbaar vrij voorhanden zijn, zal er nog steeds vraag naar abortus zijn. Gewoon omdat de wetenschap soms faalt en omdat er duizenden geplande zwangerschappen zijn die plotseling veranderen in ongewenste zwangerschappen, om duizenden verschillende redenen. En net zoals de feiten ons tonen dat abortussen hoe dan ook blijven bestaan, is er bewijs dat vrouwen die een abortus ondergingen een betere lichamelijke en mentale gezondheid hebben wanneer deze werd uitgevoerd in een context van legale, sociale en emotionele steun.”

"Laten we deze vrouwen een applaus geven."

 

Oriana is ervan overtuigd dat de emotionele steun die vanuit het MARIA-fonds wordt verleend aan vrouwen, bijdraagt aan de vermindering van het stigma. “Het is een vastgeroest idee dat vrouwen die abortus plegen of kwetsbare slachtoffers zijn, of slechte vrouwen omdat ze egoïstisch zijn. Het is juist prima dat vrouwen egoïstisch zijn. Veel mannen zijn voortdurend egoïstisch en niemand veroordeelt hen daarvoor. Mannen kiezen voortdurend voor hun carrière, voor hun dromen, voor hun financiële situatie. Niemand spreekt hen daarop aan. Maar wanneer vrouwen besluiten dat ze liever een abortus willen om door te kunnen gaan met hun carrière, om weg te komen uit een huwelijk of simpelweg door te kunnen gaan met hun leven zoals dat tot dan toe was, worden ze egoïstisch genoemd. Nou, laten we deze vrouwen een applaus geven omdat ze egoïstisch zijn, omdat ze voor zichzelf kiezen. Het kan zelfs zo zijn dat het de eerste keer is dat ze voor zichzelf kiezen met die abortus.”

 

Een abortus om te kunnen trouwen

 

Een geval dat Oriana graag naar voren brengt is dat van de vrouw die een droombruiloft gepland had staan. “Zij had een liefdesrelatie met haar vriend en wilde met hem trouwen en kinderen krijgen, maar pas over twee jaar, met het huwelijksfeest van haar dromen. Ze wilde een abortus omdat ze vanwege haar ongeplande zwangerschap overhaast zou moeten trouwen en niet op de manier die zij wilde. Veel mensen steken een vermanende vinger op en zeggen dat deze vrouw egoïstisch was. Maar wat mij fascineert, is dat deze vrouw koos voor een abortus omdat ze in het plaatje wilde passen dat ze aan ons vrouwen verkopen in Mexico. Niet om door te kunnen gaan met haar studie of iets anders ‘geëmancipeerds’ te doen, maar omdat ze in lijn met het traditionele plaatje wilde trouwen als een prinses. Daar heb je de paradox. Eerst verkoopt het systeem je dat je op die manier moet trouwen, en daarna merk je dat je datzelfde systeem moet omzeilen als je een abortus wilt om te kunnen trouwen zoals je geacht wordt. Dit geval is complex en heeft veel lagen. Maar het is de moeite waard om erover na te denken, omdat het de hele absurditeit blootlegt van de anti-abortuswetgeving in conservatieve landen zoals het onze.”

"Begeleiding vermindert het stigma."

 

Net zoals geldt voor veel collega-steunnetwerken over de hele wereld, was de droom van Oriana en haar collega’s aanvankelijk dat het MARIA-fonds op een dag op zou houden te bestaan, omdat vrouwen dan vrije, directe en legale toegang zouden hebben tot een abortus. “Maar misschien blijft het bestaan van ons fonds toch altijd nodig. Tijdens de begeleidingen hebben we ons gerealiseerd dat vrouwen erg alleen zijn als ze bij ons komen voor een abortus. Eén keer hadden we een vrouw die voor de derde keer voor een abortus kwam en die ons vertelde dat ze zich weer heel goed begeleid voelde als ze naar het MARIA-fonds kwam. Het is niet zo dat we willen dat vrouwen ieder 200 abortussen hebben, hoewel het ons niet uitmaakt hoeveel ze er nodig hebben. Het punt is dat we nu bezig zijn met een onderzoek om onze hypothese te toetsen dat begeleiding het stigma kan verminderen. Wat naar voren komt uit het onderzoek, is dat de feministische begeleiding het schuldgevoel vermindert waarmee onze samenleving de vrouw belast. Door dit schuldgevoel weg te nemen, draag je bij aan het verminderen van het stigma.”

Oriana maakt vanaf begin 2018 deel uit van het bestuur van Mama Cash

 

“Deel uitmaken van het bestuur van Mama Cash maakt me gelukkig, omdat ik weet dat ik zo de wereldwijde feministische beweging versterk. Mama Cash is een heel transparant fonds dat zich enorm openstelt. Ik steun nu Mama Cash zodat Mama Cash door kan gaan met steun verlenen aan andere vrouwen. We maken deel uit van dezelfde beweging.”

Bij Mama Cash staat het thema abortus in december centraal.

Wil je persoonlijke verhalen ontvangen van vrouwen die door het MARIA-fonds in Mexico zijn begeleid?

 

Ja, graag!

Deel dit artikel