18 februari 2021

Maak kennis met Mama Cash's Resistance and Resilience initiatief

In 2016 verleende de Levi Strauss Foundation subsidie aan Mama Cash en Urgent Action Fund om de uitdagingen waar feministische groepen uit zes verschillende landen waar de ruimte voor het maatschappelijk middenveld om te organiseren ernstig wordt beknot, te documenteren en te analyseren. We hebben toen vijftien groepen geïnterviewd en bij elkaar gebracht om hun inzichten en observaties te delen over hun ervaringen met het werken in een repressieve context.

Het daaruit voortvloeiende rapport uit 2017 ‘Standing Firm: Women- and Trans-Led Organisations Respond to Closing Space for Civil Society, benadrukte het disproportionele effect van het beperken van de manoeuvreerruimte op het activisme en de politieke stem van vrouwen en trans personen.  

De meeste van de activisten die in het kader van dit project werden geïnterviewd, meldden dat zij te maken hadden met een verhoogde mate van door de staat gesteund, op gender gebaseerd geweld, pesterijen, intimidatie en discriminatie. Uit het rapport blijkt dat de toename van vijandigheid en geweld, in combinatie met de zware werklast en hun inzet om hun werk en organisaties in stand te houden, feministische activisten behoorlijk onder druk zet. 

De meeste activisten benadrukten in de interviews dat zij dringend aandacht moesten besteden aan hun geestelijke, emotionele, spirituele en fysieke gezondheid. In het onderzoek kwamen veel strategieën voor zelfzorg, collectieve zorg en veiligheid die activisten gebruiken naar boven, zoals het oprichten van solidaire steungroepen. Maar het bleek ook dat als het gaat om holistische veiligheid en beveiliging, geen enkele aanpak aan de behoeften van elke situatie voldoet. 

Feministische activisten hebben middelen nodig – financiële én niet-financiële – om te kunnen voorzien in hun specifieke individuele en collectieve behoeften op het gebied van welzijn en veiligheid. De financiële middelen die in het huidige financieringslandschap beschikbaar zijn om in dergelijke behoeften te voorzien, blijven echter zeer beperkt. 

Het Resistance and Resilience initiatief ziet het levenslicht

Na te hebben nagedacht over wat we in de beginfase van dit project hadden geleerd, besloten we een aantal partners middelen ter beschikking te stellen waarmee ze diepgaand konden nadenken over hun holistische veiligheidsbehoeften en hoe ze die konden aanpakken, en vervolgens werk te verrichten om aan die behoeften te voldoen.  En dus heeft Mama Cash het Resistance and Resilience initiatief gelanceerd. Vanaf eind 2018 hebben we geïndividualiseerde steun op maat verleend aan verschillende partners die in hun dagelijks werk te maken hebben met de gevolgen van de krapper wordende maatschappelijke ruimte. 

Mama Cash gaf financiële steun aan vijf groepen met als doel hen in staat te stellen zelf hun holistische behoeften op het gebied van veiligheid en welzijn te beoordelen. Elke groep werkte met een consultant die hen bij dit proces ondersteunde. Een belangrijk kenmerk van het initiatief was dat de groepen volledig vrij waren om hun eigen consultant te kiezen. De subsidie van Mama Cash zorgde ook voor de middelen waarmee elke groep de aanbevelingen van de consultant kon implementeren. 

Onze aanpak in dit initiatief was om af te stappen van de praktijk om experts te "parachuteren" in een context waarmee zij niet vertrouwd zijn. Wij wilden ook dat activisten toegang konden krijgen tot instrumenten en structuren om hun werk op langere termijn te ondersteunen, in plaats van ze de zoveelste eenmalige trainingssessie over hun welzijn en veiligheid aan te bieden. Wij wilden begrijpen hoe wij onze steun aan activisten konden verbeteren om hun verzet en veerkracht voor de lange termijn te versterken. 

Vanina Serra, Senior Programme Officer bij Mama Cash, beschreef de benaderingen van partners met speciale financiering voor holistische veiligheid uit het R&R-initiatief: 

"Sommige van [de ondersteunde partners] besloten om de hele achterban van de groep erbij te betrekken. Zij hadden grote participatieve processen of enquêtes om te bepalen wat holistische veiligheid voor hen betekent. In andere gevallen zijn partners begonnen met zich te concentreren op de meer praktische zaken, zoals administratie, om ervoor te zorgen dat hun administratie tip top is. Ze wilden er zeker van zijn dat alle documenten in orde waren. Dit betekent dat als de autoriteiten je komen controleren, ze geen excuus hebben om je te sluiten."

We hebben een speciale website gecreëerd om de ervaringen en lessen te delen van de feministische groepen die aan het R&R-initiatief hebben deelgenomen. Elk van de betrokken groepen besliste  zelf hoe zij hun ervaringen wilden presenteren. We hebben ook de reflecties gedeeld van verschillende programmamedewerkers van Mama Cash die werken met partners die actief zijn in deze context. Wij hopen dat deze reflecties nuttig zijn voor zowel activisten als financiers in het nadenken over de beste aanpak wat betreft holistische veiligheid en het welzijn van activisten in een moeilijke context. 

Bekijk de Resistance and Resilience website

Deel dit artikel