15 januari 2019

Abortus in Nederland: “We moeten waakzaam blijven.”

Thea SchipperThea Schipper werkte 45 jaar voor abortuskliniek Bloemenhove in Heemstede. Eerst als verpleegkundige en de laatste 15 jaar als directeur. In september 2018 nam ze, inmiddels 68 jaar, afscheid. Ze vroeg haar collega’s daarbij om een donatie voor Mama Cash in plaats van afscheidscadeaus, omdat het in haar ogen nog altijd nodig is om pal voor vrouwenrechten te blijven staan. Wereldwijd, maar ook in Nederland. En ook als het om verworven rechten als abortus gaat. 

“Zelfs in de wettelijk goed geregelde Nederlandse context blijft waakzaamheid ten aanzien van abortus geboden. Je moet altijd goed blijven opletten wat er politiek gaande is, vooral als het om de financiering van abortushulpverlening gaat. Hoe vaak ik niet heb gedacht: waar zijn ze in Den Haag nu weer mee bezig en wat zit daarachter?” 

Van FIOM naar Siriz

In haar jaren als directeur veranderde er behoorlijk wat in het aanbod van abortushulpverlening en de financiering daarvan. “We hadden natuurlijk supergoede hulp in de vorm van het FIOM, die een landelijk dekkend netwerk van steunpunten had, waar alle vrouwen en meiden die daar behoefte aan hadden, terecht konden voor uitstekende keuzehulpverlening bij ongewenste zwangerschap. Maar in 2014 moest het FIOM een groot deel van haar taken overdragen aan de GGD’s, nadat er eerder al fors was bezuinigd op de subsidie. 

Het FIOM geeft nu vooral online ondersteuning. “Daar zijn ze heel goed in, en het is ook een goede ontwikkeling dat mensen via internet ergens terechtkunnen. Maar zorgwekkend is wel dat de overheid inmiddels in plaats van de FIOM een andere organisatie is gaan steunen die zich ook richt op ongewenste zwangerschap, maar geen neutrale motieven heeft. Siriz.” 

SGP-lobby

Siriz presenteert zich als organisatie voor ‘hulp bij onbedoelde zwangerschap’. Het gebruik van het woord ‘onbedoeld’ in plaats van ‘ongewenst’ is opvallend, en blijkt ook veelzeggend voor wie even verder graaft. Want al zet Siriz zich naar buiten toe neer als ‘objectieve hulpverlener’: de organisatie is opgericht door de rabiate anti-abortusorganisatie VBOK (Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind). In beleidsstukken valt te lezen hoe hun relatie eruitziet: “Siriz en de VBOK. Eén identiteit, één doel! Samen strijden we voor het kwetsbare, ongeboren leven, dat bescherming verdient.” 

Laat de overheid nu het geld dat voorheen naar de FIOM ging, vooral in Siriz steken! Waar Fiom tegenwoordig een half miljoen euro per jaar krijgt voor haar online activiteiten bij zwangerschapskwesties, ontvangt Siriz sinds 2014 maar liefst 1,7 miljoen euro. Kees van der Staaij van de SGP heeft publiekelijk aangegeven hier blij mee te zijn. “Mede dankzij de SGP is er subsidie voor organisaties zoals Siriz, die onbedoeld zwangere vrouwen ondersteunt in het voldragen van hun zwangerschap en het zorgen voor hun kindje. De SGP zet zich in om deze hulp uit te breiden.” En waar het geld gaat, gaan ook de vrouwen: waar Fiom in 2017 1.500 hulpvragen ontving, kreeg Siriz er 4.508. 

Faillissement CASA-klinieken

Als het om pure abortushulpverlening gaat, waren het ook geen rustige jaren. Thea Schipper: “Ik zou eigenlijk al eerder met pensioen. Maar toen gingen in 2017 de zeven CASA-klinieken failliet en was het crisis in de abortussector in Nederland.” CASA verrichtte ongeveer de helft van de circa 30.000 abortussen die jaarlijks worden uitgevoerd in Nederland. “We kregen het toen zo ongelooflijk druk in de Bloemenhove-kliniek en in alle andere klinieken die er nog wel waren, want vrouwen die een abortus nodig hadden, moesten natuurlijk wel ergens terechtkunnen.” 

Niet voor lief

Kortom: het idee dat het recht op abortus in Nederland boven elke twijfel is verheven, is volgens Schipper niet helemaal accuraat. “Het is belangrijk om steeds de vinger aan de pols te houden. En om te beseffen dat ook de Nederlandse abortuswet bepaald nog geen ideale wet is. Abortus staat bijvoorbeeld nog steeds in het Wetboek van Strafrecht. Waarom? En hoezo valt abortus niet onder de basisverzekering, maar onder de wet langdurige zorg? En waarom wordt het als een heel aparte medische procedure neergezet, waarover instellingen apart moeten rapporteren bij de Inspectie? Er spelen rondom abortus altijd krachten die je nooit moet onderschatten. We moeten dus echt altijd waakzaam blijven en verworven rechten niet voor lief nemen.”

Deel dit artikel