Nieuws & Blogs

Sweatshop Mad Rush

Waarom Women Power Fashion?

Auteur Mama Cash

In 2013 kwamen in Bangladesh meer dan 1100 textielarbeiders om toen een illegale fabriek instortte. Deze Rana Plaza-ramp schokte de wereld en zette de misstanden in de kledingindustrie op de kaart, maar veel verbeterde er daarna toch niet. Met het project Women Power Fashion sloegen Mama Cash en de Schone Kleren Campagne de handen ineen om activistes te ondersteunen die hier verandering in willen brengen. Dat heeft inmiddels bijzondere resultaten opgeleverd.

Barbara Lotti, vanuit Mama Cash betrokken bij het tweejarige project: “Extreme overuren, hongerlonen en onveilige en mensonterende arbeidsomstandigheden zijn nog altijd een realiteit voor de vele vrouwen en meiden die in kledingfabrieken werken. Met Women Power Fashion hebben we de afgelopen twee jaar verschillende activiteiten georganiseerd om de capaciteiten van vrouwengroepen te versterken, zodat ze tegen dit onrecht in het geweer kunnen komen. Dankzij een donatie van 1,5 miljoen euro van de Nationale Postcode Loterij konden leden van 14 vakbonden en organisaties in Bangladesh, India, Pakistan en Sri Lanka trainingen volgen om effectiever voor hun rechten op te komen. We verschaften ze de tools die ze nodig hebben om hun veiligheid te vergroten. En we brachten de misstanden in de kledingindustrie onder de aandacht bij consumenten in Nederland.”

Dat laatste gebeurde onder meer door de bijzondere pop-up store die in mei 2016 in de Kalverstraat opdook. Aan de voorkant leek het een hippe kledingzaak. Maar mensen die dachten kleding te gaan passen in een pashokje, kwamen in een heuse sweatshop terecht: een bloedheet atelier waar vrouwen in een hels kabaal kleding naaiden. Barbara: “Zo gaven we consumenten een inkijkje in de wereld achter laaggeprijsde kleding, en lieten we hen nadenken over de vraag hoeveel je bereid bent te betalen als je ziet hoe jouw kleding wordt gemaakt. We genereerden er ook volop publiciteit mee, onder meer in modebladen en op fashionblogs, dus dat was mooi.” Het project was zo succesvol dat het in mei van dit jaar herhaald wordt op de Grote Marktstraat in Den Haag.

Veiligheidspakketten

Aan de andere kant van de oceaan kregen textielarbeidsters de vraag voorgelegd wat zij nodig hadden om hun veiligheid te vergroten, op het werk of als activiste. Maria Şerban-Temişan van de Schone Kleren Campagne: “Elke groep kreeg budget om veiligheidskits op maat samen te stellen, geheel toegesneden op hun behoefte. Die varieerde van maskers tegen het inademen van schadelijke stoffen tot aan nieuwsbrieven met informatie over de gedragscodes die de verschillende kledingmerken hanteren. Die kunnen activistes gebruiken om hun eisen voor betere arbeidsomstandigheden kracht bij te zetten.” Andere groepen deelden waterflessen uit om drinkwater mee te kunnen nemen naar het werk. Populair waren ook fluitjes voor als je lastiggevallen wordt. Iets dat vaak gebeurt: supervisors zetten graag seksuele intimidatie in als repressiemiddel. Eén groep schafte zelfs fietsen aan zodat activistes konden deelnemen aan belangrijke bijeenkomsten wat verder weg.

Onderhandelingsvaardigheden

Naast veiligheidspakketten bood Women Power Fashion netwerkbijeenkomsten, en de mogelijkheid om trainingen te organiseren en te volgen. Maria: “Cursussen arbeidsrecht bijvoorbeeld, en taalcursussen om met internationale partners of commissies te kunnen communiceren. Heel effectief waren ook de trainingen in onderhandelingsvaardigheden. Vrouwen oefenden daar bijvoorbeeld in het onderhandelen met fabrieksmanagers over hun recht om water te mogen drinken, ook buiten lunchpauzes om. Die trainingen sloegen telkens twee vliegen in één klap, want door te oefenen aan de hand van zo’n voorbeeld leerden vrouwen meteen ook inhoudelijk welke rechten ze eigenlijk hebben.”

Geheime bijeenkomsten

Voor Mama Cash betekende Women Power Fashion een hernieuwde samenwerking met enkele groepen die eerder al subsidie van Mama Cash ontvingen, waaronder de vrouwenvakbond Red Flag Women’s Movement uit Sri Lanka en een groep die 50.000 vrouwen in Dhaka (Bangladesh) organiseert maar anoniem moet blijven – het is gevaarlijk voor hen als bekend wordt dat zij steun uit het buitenland krijgen. Barbara: “Die groep organiseert bijeenkomsten in de sloppenwijken waar de arbeidsters wonen. In of rond de fabriek kan niet, ook dat is gevaarlijk. In zowel Sri Lanka als Bangladesh geldt dat een vakbond pas geaccepteerd wordt als minimaal 30 % van de arbeiders in een fabriek zich bij die vakbond aansluit. Tot die tijd moet zo’n vakbond dus in het geheim die kritieke massa zien te bereiken, want als het management eerder lucht van hen krijgt, kan dat leiden tot arrestaties of ontslagen. “

Een groot succes behaalde onlangs de Home Based Women Workers Federation uit Pakistan. Barbara: “Die organiseert vrouwen die vanuit huis sportschoenen in elkaar zetten en textielapplicaties maken. We hebben het hier echt over miljoenen vrouwen. Deze informele vakbond wist onlangs een wet aangenomen te krijgen die thuiswerkers erkent als arbeiders, wat hen minder gevoelig maakt voor uitbuiting en basale arbeidsrechten geeft. Fantastisch nieuws dus.”

Programma Women Power Fashion 2017 >>
Wat jij als consument kan doen >>