Nieuws & Blogs

bussy web

Meer dan Muze: het BuSSy Project

Auteur Mama Cash

Toen Eve Ensler in 1996 De Vagina Monologen schreef, realiseerde ze zich waarschijnlijk niet dat het een wereldfenomeen zou worden. Het uit losse interviews bestaande toneelstuk had oorspronkelijk de vorm van een eerbetoon aan de vagina, met monologen over orgasme en masturbatie, maar is met de tijd en afhankelijk van de locatie gevarieerder en inclusiever geworden.

Toen aan de Amerikaanse Universiteit van Cairo in Egypte twee studenten in 2006 met een productie van het stuk kwamen, schreef een van de castleden: “Er is voldoende dat relevant en interessant voor Egyptenaren is, maar ik zou graag willen dat het aangepast werd tot iets dat grotere culturele relevatie heeft” (1). En hiermee zag het BuSSy-project het levenslicht.

De oprichters begonnen met het verzamelen van de verhalen van Egyptische vrouwen om vervolgens voorstellingen van die verhalen te maken die vaak door de auteurs zelf werden gespeeld. Dit proces gaf vrouwen niet alleen de kans om hun eigen verhalen te vertellen en zodoende “ownership” te nemen van hun eigen ervaringen, maar door ze in het openbaar te spelen – zelfs een keer in de metro – doorbrak het project bovendien het maatschappelijk zwijgen over onderwerpen die anders taboe zouden zijn.

In 2010 ging de groep ook buiten de universiteit aan de slag, en begon met voorstellingen in heel Egypte, waarbij uiteindelijk naast de voorstellingen ook workshops verhalen vertellen werden aangeboden. Ze breidden het concept van het project nog verder uit en maakten ruimte voor mannen om hun verhalen over het effect van mannelijkheid op hun leven te vertellen. Dus in plaats van alleen “vrouwenzaken” aan te pakken, richt BuSSy zich erop een dialoog te creëren rond vele verschillende uitingen van gender – zoals via hun project ‘500s’ met aandacht voor het leven van Egyptische tieners.

De groei van BuSSy is te danken aan de inzet en creativiteit van de groep: vanwege de controversiële aard van de onderwerpen waarmee ze zich bezig houden, hebben ze vaak moeite om ruimtes te vinden waarin ze kunnen repeteren en optreden, een situatie die nog is verslechterd nadat ze gestopt zijn met zichzelf censureren. Zo werd in 2015 een opvoering van ‘500s’ die in het Operagebouw (een staatsgebouw) was gepland afgelast toen de directeur van het theater het script las en voorstelde dat bepaalde woorden met “bliep” of de uitdrukking “iets ongepasts” zouden worden vervangen, wat de groep weigerde.

Er wordt niet veel tijd en inspanning in uitgebreide decors gestoken omdat de groep zichzelf niet als professionele acteurs beschouwt: “we zijn een groep gepassioneerde, enthousiaste jongeren met een groot vertrouwen in de waarde en het effect van het project” (1).

BuSSy, wat grofweg vertaald kan worden als “kijk”, doet in feite veel meer dan publiek uitnodigen gewoon te kijken: de groep stelt grotendeels niet tegengesproken normen van gender ter discussie door in het openbaar over ‘persoonlijke’ zaken te praten. Toneel mag dan kunstzinnig zijn, maar voor BuSSy is het evenzeer een daad van activisme.

(1) www.bussy.co 

Meer dan Muze

Op Internationale Vrouwendag, 8 maart, vindt dit jaar voor de tweede keer Meer dan Muze plaats. Tijdens Meer dan Muze staan vrouwelijke makers centraal op 19 locaties in Nederland. Bekijk het programma op www.meerdanmuze.nl