Nieuws & Blogs

Aireana photo web

Meer dan Muze: Aireana

Auteur Mama Cash

Aireana is opgericht in februari 2003 en is de eerste – en nog steeds enige – georganiseerde lesbische groep in Paraguay. De naam is gebaseerd op een uitdrukking in het Guaraní, een inheemse taal, en betekent ‘Kom er alsjeblieft mee voor de dag’. Aireana maakt zich sterk voor de mensenrechten en grotere maatschappelijke zichtbaarheid van lesbiennes, en vecht tegen de discriminatie die zij ervaren in het conservatieve politieke klimaat van Paraguay.

De groep werkt vanuit een feministisch perspectief en werkt met andere bewegingen samen om zo de politiek op nationaal, regionaal en internationaal niveau te beïnvloeden, en combineert dit met de productie van feministische culturele en mediacontent waarmee een veilige ruimte voor de stem van lesbiennes kan worden gecreëerd en stereotype genderrollen aan de orde worden gesteld.

Een van de belangrijkste instrumenten die zij in hun werk gebruiken is de ‘lesbisch-feministische culturele ruimte ‘La Serafina’. ‘La Serafina’ is opgericht door Aireana en functioneert als een ontmoetingsruimte voor gesprekken, lezingen en debat en als plek waar concerten en andere optredens plaatsvinden en waar verhalen verteld kunnen worden. De ruimte is ontworpen voor en door lesbiennes, maar iedereen die het project steunt is welkom. De ruimte is bedoeld als ontspannings- en algemene ontmoetingsplaats (met een café en restaurant die in het weekend open zijn) en als een plek voor actie en verzet.

Aireana wil een ‘klimaat van verandering’ teweegbrengen door het bevorderen van cultuur en kunst als politiek expressiemiddel: Er worden ‘Culturele Vrijdagen’ in ‘La Serafina’ georganiseerd, met films, tentoonstellingen en concerten; van 2008-2014 werd er een radioprogramma gepresenteerd, en er is ruimte voor dialoog en bewustwording via debat, workshops en panels. Bovendien werd er een filmfestival georganiseerd, ‘Festival de Cine LesBiGayTrans’, waarna de groep verzoeken ontving om de films ook op andere evenementen in de regio te vertonen.

Vanaf 2012 is Areana begonnen met het gebruik van muziek in haar werk, en heeft een ‘Batucada’ ensemble opgericht, onder de naam, ‘Tatucada’, wat in het Guaraní zowel ‘het dier’ als ‘de vulva’ betekent. De Batucada is een substijl van de samba waarvoor verschillende soorten percussie (zoals drums, tamboerijnen en metalen buizen) worden gebruikt om een repetitief en ritmisch geluid te creëren.

Wat zo bijzonder is aan het Batucada-ensemble van Aireana is dat het volledig uit lesbische en biseksuele (en een aantal ‘heteroflexibele’) vrouwen bestaat. Het is een ruimte voor hun integratie, participatie, zichtbaarheid, aanwezigheid en verbinding met andere sociale bewegingen in Paraguay. Het Batucada-ensemble van Aireana ging voor het eerst de straat op tijdens de demonstratie van 8 maart 2013, en meer lesbiennes deden mee aan de mars voor de mensenrechtendagen in december van datzelfde jaar.

Door deel te nemen aan verschillende marsen, bijvoorbeeld de mars op de Internationale Dag van de Arbeid, komen de leden openlijk voor hun seksuele geaardheid uit en laten tegelijkertijd duidelijk zien dat lesbiennes actieve burgers kunnen zijn en inderdaad ook zijn. In Aireana’s eigen woorden: “De Batucada is zo magisch omdat wij ons er in tijden van spanning vrij door voelen… het ensemble biedt ons een mogelijkheid voor een ander soort activisme, op straat, in de open lucht en omgeven door veel mensen. Zo zijn we als lesbiennes zichtbaarder, en dat is goed voor de educatie van en uitwisseling met de mensen om ons heen.”

Met deze mix van kunst, culturele activiteiten en belangenbehartiging is Aireana een uitstekend voorbeeld van hoe de combinatie van kunst en activisme een effectief middel is om verandering teweeg te brengen. Door in een conservatieve omgeving de zelfexpressie van lesbiennes te ondersteunen en de stereotype beelden van lesbiennes te ontmantelen, streven zij naar transformatie op elk niveau, zowel persoonlijk en in de maatschappij.

Meer dan Muze

Op Internationale Vrouwendag, 8 maart, vindt dit jaar voor de tweede keer Meer dan Muze plaats. Tijdens Meer dan Muze staan vrouwelijke makers centraal op 19 locaties in Nederland. Bekijk het programma op www.meerdanmuze.nl