Nieuws & Blogs

Awpf

AWPF brengt zaken in beweging op Atjeh

Auteur Mama Cash

Een van de visionaire en tegelijk slagvaardige groepen die Mama Cash steunt, is de Aceh Women for Peace Foundation (AWPF). Deze organisatie, actief in en rond de hoofdstad van de Indonesische provincie Atjeh, is een goed voorbeeld van een groep die met kleine concrete stappen in het hier en nu mikt op grootse veranderingen op de lange termijn. In een jaar tijd wist AWPF in drie dorpen een enorme omslag te bereiken in de politieke betrokkenheid en invloed van vrouwen.

De context waarin AWPF haar werk doet, kan worden gevangen in twee woorden: onafhankelijkheidsconflict en tsunami. In Atjeh is vele jaren een bloedige onafhankelijkheidsstrijd tegen het Indonesische leger gevoerd. Daar kwam een voorlopig einde aan nadat in december 2004 een aardbeving en daaropvolgende tsunami een groot deel van de provincie verwoest achterlieten. Zowel het gewapende conflict als de natuurramp in Atjeh hebben een enorme impact gehad op vrouwen.

Zoals altijd in dit soort chaossituaties nam het seksuele en huislijke geweld tegen vrouwen schrikbarend toe. Gecombineerd met een rechtsstelsel waarin de Sharia een belangrijke rol vervult en een cultuur waarin vrouwen geen zeggenschap hebben, leidde dit tot een stelselmatige schending van vrouwenrechten en een gebrek aan vrouwelijke inspraak in het weder opbouwproces.

Invloed opeisen

Het is tegen deze achtergrond dat AWPF sinds 2009 werkt aan de empowerment van vrouwen en de vergroting van hun stem en invloed in lokale besluitvormingsprocessen. Eind 2010 kreeg de organisatie een eenjarige subsidie van Mama Cash voor het opzetten van vrouwenfora in een aantal dorpen rond Atjeh’s hoofdstad Banda Atjeh. Ellen Ambags, programme associate bij Mama Cash voor de regio Azië en de Pacific: ‘Met haar insteek – een einde maken aan de marginalisering van vrouwen in de Atjehnese samenleving en ervoor zorgen dat zij een plek opeisen in het proces van vredesopbouw – past AWPF heel goed bij de visie van Mama Cash’.

Eind oktober 2011 bracht Ellen een bezoek aan de groep. Zij was behoorlijk onder de indruk van wat AWPF in een jaar tijd had weten te bereiken. Ellen: ‘In drie dorpen, alledrie voormalige brandhaarden van de onafhankelijkheidsstrijd, is AWPF met vrouwen gaan praten overde man-vrouwverhoudingen in het dorp, over de problemen die zij ervaren en over vrouwenrechten’.

Advocacy op meerdere fronten
Nadat AWPF hierover een bewustwordingsproces onder vrouwen in gang had gezet, wist ze hen te motiveren om zich te verenigen in vrouwenfora en actief te worden in de lokale politiek. Vervolgensheeft ze hen op dit vlak getraind. AWPF wist ook de traditionele mannelijke dorpsleiders te bereiken. ‘AWPF is met ze gaan praten over de rol die vrouwen kunnen en moeten spelen in de lokale politiek. Ze heeft daarbij ook gewezen op de gelijkwaardigheid van man en vrouw in de Koran en op beroemde vrouwelijke strijders in de Atjehse geschiedenis.

Gezien het sterke geloof van Atjehnezen en hun trots op de eigen provincie, zijn dit voor de mannelijke dorpsleiders belangrijke argumenten voor meer inspraak van vrouwen, zo bleek uit de gesprekken die ik zelf met die dorpsleiders voerde.’ Diezelfde gesprekken gaven Ellen inzicht in de effectiviteit van AWPF’s aanpak. ‘Door naast de vrouwen ook de mannelijke politieke en religieuze leiders in het proces te betrekken, heeft ze advocacy van alle kanten gevoerd, en die gecombineerde strategie werpt vruchten af.’

Rolpatronen veranderen
Het resultaat is dat de vrouwenfora nu worden betrokken bij belangrijke dorpsbeslissingen en bij het bemiddelen in het geval van conflicten. Daarnaast krijgen ze de gelegenheid om ‘vrouwenproblemen’ zoals seksueel en huiselijk geweld te agenderen als problemen die het hele dorp aangaan. In één van de drie dorpen, Lambitra, is zelfs een officiële verklaring opgesteld waarin het recht van vrouwen op organisatie en hun betrokkenheid bij politieke beslissingen formeel is vastgelegd. AWPF heeft daarnaast ook oog voor het microniveau.

Gevraagd naar wat zij tot haar succesverhalen rekent, schrijft de groep: ‘Hoe de dagelijkse levens van vrouwen veranderen. Neem de vrouwen die begonnen zijn hun eigen geld te verdienen met het bakken van brood. Of de vrouw die actief werd in het vrouwenforum en thuis voor elkaar kreeg dat haar echtgenoot mee ging helpen in het huishouden, wat heel uitzonderlijk is in Atjeh.’

Pioneer of change
Ellen: ‘AWPF laat met haar aanpak ziendat op het eerste gezicht kleine stappen kunnen leiden tot veranderingen die voorheen ondenkbaar waren. Vrouwen hebben nu invloed in de lokale politiek, ze worden actief betrokken bij beslissingen door de traditionele mannelijke leiders van het dorp, en ook thuis is de positie van de vrouwen van de fora ten opzichte van hun echtgenoten verbeterd. De organisatie heeft echt oog voor de verschillende niveaus waarop verandering plaatsvindt, en dat maakt haar werk zo krachtig. AWPF is een echte pioneer of change, zoals wij dat bij Mama Cash noemen.’