Nieuws & Blogs

activistes in Mesoamerica

Mensenrechtenactivistes in Meso-Amerika in gevaar

Auteur Mama Cash

Hier in Nederland kunnen wij ons eigenlijk niet voorstellen hoe het is om te leven in een land waar geweld in het dagelijks leven ‘normaal’ is. Waar (drugs)criminaliteit en corruptie hoogtij vieren en de overheid weinig doet om je te beschermen, en soms zelfs je vijand is. Waar je als je het lef hebt geweld, criminaliteit en schendingen van mensenrechten aan de te kaak stellen, al helemaal niet zeker bent van je leven. Toch is dit dagelijkse realiteit in Meso-Amerika, de regio die Mexico, Guatemala, Belize, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Costa Rica en Panama beslaat. Vooral voor vrouwenrechtenactivistes is het extra gevaarlijk.

“Vrouwen die mensenrechten verdedigen, wekken vaak meer vijandigheid op dan hun mannelijke collega’s, want zij stellen ook culturele, religieuze en sociale normen over vrouwelijkheid en de rol van vrouwen in een bepaalde samenleving aan de kaak.”
– Hina Jilani, voormalig speciaal gezant van de VN secretaris-generaal voor de mensenrechten

In 2010 en 2011 werden in Meso-Amerika 24 mensenrechtenactivistes vermoord. In dezelfde periode vermoordden tegenstanders alleen al in Mexico 13 journalistes, en werden meer dan 100 van hun collega’s aangevallen of bedreigd. “Bij vrouwenrechtenactivistes gaat het vaak om gendergerelateerd geweld“, zegt Ana María Hernández, directeur van het Oaxaca Consorcio para el Dialogo Parlamentario y la Equidad, een feministische ngo in Mexico. “Zij krijgen te maken met verkrachting en ander fysiek geweld, en met doodsbedreigingen die ook gericht zijn tegen hun kinderen en familie. Hun persoonlijke bezittingen worden gestolen en er worden lastercampagnes tegen hen gevoerd. In een regio waar bijna 50% van alle vrouwen te maken heeft met fysiek geweld, moet je zulke bedreigingen uiterst serieus nemen.

Ana María is al meer dan 25 jaar actief in vrouwen- en feministische bewegingen in Mexico en Latijns-Amerika. Ze bestrijdt geweld tegen vrouwen en geeft voorlichting over reproductieve rechten. Ana María vertelt dat vrouwen uit alle lagen van de samenleving zich inzetten voor mensenrechten, van hoogopgeleide burgers die genoeg hebben van het geweld en onrecht, zoals leraressen, journalistes en advocates, tot aan plattelandsvrouwen of inheemse vrouwen wiens boerderij en land wordt toegeëigend door corrupte multinationals.

Collectieve actie
Naar aanleiding van het toenemende geweld in de regio, vormde een groep van zes vrouwenrechtenorganisaties in 2010 het Mesoamerican Initiative of Women Human Rights Defenders (IM Defenders). De belangrijkste doelen van het initiatief zijn het voorkomen van geweld tegen vrouwenrechtenactivistes, het documenteren van geweldsincidenten en het verhogen van het bewustzijn over geweld in de regio.

Een enquête van IM Defenders onder 55 mensenrechtenactivistes, toonde aan dat 55% van het geweld wordt gepleegd door lokale en nationale overheidsfunctionarissen, 35% door multinationals en paramilitaire en religieuze groepen, en 15% door anderen, zoals echtgenoten of ex-partners.

Deze cijfers illustreren glashelder hoe moeilijk de situatie is waarin vrouwenrechtenactivistes zich bevinden. Aanslagen en bedreigingen melden bij officiële instanties is natuurlijk broodnodig, maar tegelijkertijd gevaarlijk, aangezien volgens de enquête  juist overheidsfunctionarissen verantwoordelijk zijn voor meer dan de helft van de mensenrechtenschendingen in de regio.

Voorkomen en beveiligen
Begin dit jaar verblijdde de Nationale Postcode Loterij Mama Cash met een extra bijdrage, die ons in staat stelt om IM Defenders te steunen en zo het leven van mensenrechtenactivistes in Meso-Amerika te beschermen. Met deze bijdrage gaat IM Defenders:

  • vrouwenrechtenactivistes training geven in veiligheid, zelfbescherming en zelfzorg. Hierin leren ze bijvoorbeeld hoe ze om moeten gaan met constante bedreigingen en de bijbehorende stress, hoe ze aanvallen kunnen voorkomen, hoe ze hun bondgenoten kunnen inseinen (in veel gevallen de media of het publiek) en hoe ze geweld het beste kunnen rapporteren aan lokale overheden;
  • snel reageren op geweldsincidenten tegen vrouwenrechtenactivistes en veilige opvangplekken opzetten voor degenen die in extreem gevaar verkeren;
  • geweldsdelicten tegen vrouwenrechtenactivistes documenteren, analyseren en onder de aandacht brengen van de media, overheden en mensenrechtenorganisaties.
  • lokale, nationale en regionale vrouwenorganisaties en -netwerken versterken, zodat zij beter in staat zijn om geweld en schendingen van mensenrechten aan de orde te stellen, en de veiligheid en het welzijn voor zichzelf en hun gemeenschappen te garanderen.

Het netwerk van mensenrechtenactivistes groeit elke dag. IM Defenders streeft ernaar dat de levens en rechten van vrouwen die hun stem verheffen tegen geweld en onrecht, worden beschermd en gerespecteerd. We houden je op de hoogte van dit bijzondere initiatief!

Het Mesoamerican Initiative of Women Human Rights Defenders bestaat uit:

  • Oaxaca Consorcio para el Dialogo Parlamentario y la Equidad, MexicoColectiva Feminista para el Desarrollo Social, El Salvador
  • Unidad de Protección de Defensores y Defensoras de Derechos Humanos de Guatemala (UDEFEGUA), Guatemala
  • Fondo Centroamericano de Mujeres (FCAM), Midden Amerika met kantoor in Nicaragua
  • Just Associates (JASS), internationaal met kantoor in Mexico
  • Association for Women’s Rights in Development (AWID), internationaal met kantoor in Mexico